De toekomst van de televisie: gestuurd door de vraag

Uitzending gemist is razend populair. Steeds meer mensen sluiten hun computer aan op hun televisie. Zo bepalen ze zelf wanneer ze het journaal en die leuke serie kijken en ontwijken ze reclames. Volgens trendwatchers Richard Lamb en Erwin van Lun neemt internet alles over, verdwijnen de huidige omroepen en kijkt in de toekomst niemand meer hetzelfde programma op hetzelfde moment.

De populariteit van Uitzending gemist wijst erop dat kijkers zelf willen bepalen wanneer ze naar welk programma kijken. Ze willen hun favoriete programma niet laten onderbreken door reclames. Met interactieve televisie spelen aanbieders als Ziggo, Tele2 en UPC in op deze trend. Kijkers zelf klikken de programma’s aan die ze op dat moment willen kijken. 

Met een HD-recorder is het ook mogelijk om je favoriete programma op te nemen en een half uur later in te schakelen. Het grote voordeel daarvan is dat de reclames dan door te spoelen zijn. Maar kunnen deze ontwikkelingen de concurrentie van het internet aan? Wie heeft er behoefte aan Ziggo met zijn ontvanger voor € 150,- en een duur abonnement als films gratis te downloaden zijn en de programma’s op Uitzending gemist in de toekomst in HD kwaliteit te zien zijn? 

Volgens Van Lun en Lamb is dit slechts een tussenvorm. De grote trend is dat tv niet meer aanbodgericht is, maar gestuurd wordt door de vraag. Iedereen heeft andere wensen. Niemand kijkt precies hetzelfde. Lamb spreekt over ‘targeted’ informatie. Ook Van Lun ziet geen grote toekomst voor het interactief tv kijken. “Televisie ís internet in de toekomst. Het kastje waarmee nu interactieve tv wordt aangeboden is te ingewikkeld, dit wordt in de toekomst allemaal veel makkelijker. Alles zal via internet lopen.” 

Computer leest je lichaamstaal

Van Lun voorspelt de ‘Home Entertainment Coaching Brands’. Hierbij stelt hij zich voor dat je thuiskomt en de tv je lichaamstaal leest. “Een computer bekijkt hoe jij je voelt door te kijken naar je gezichtsuitdrukking, de stand van je handen en je houding. Op zeer lange termijn kunnen de meest eenvoudige computers dat soort emoties beter herkennen dan de gemiddelde mens.” Met die informatie bedenkt de tv waar jij op dat moment zin in hebt. Of dat nu muziek is of beeld, een lange film of een game.

Van Lun ziet ook voor zich dat hier profielen voor gebruikt worden. “Het aanbod is afhankelijk van je eigen gedrag en wat je al gezien hebt. Ook gaat het afhangen van wat vrienden en collega’s kijken. We zien graag hetzelfde, zodat we erover kunnen meepraten. Dat wordt dan automatisch aangeboden, omdat de vrienden en collega’s met elkaar verbonden zijn, zoals in sociale netwerken op de computer.” Hoe ver die persoonlijke ‘coaching’ kan gaan illustreert Van Lun: “De software kan zo afgesteld worden dat iemand met ADHD meteen wordt herkend en beelden te zien krijgt die daarop zijn afgestemd. Zij zien bijvoorbeeld meer korte filmpjes omdat ze een korte spanningsboog hebben. Of ze krijgen rustige beelden gepresenteerd omdat dat een kalmerend effect heeft.”

Het toenemende gebruik van Twitter en blogs duidt erop dat mensen behoefte voelen om live te reageren. Lamb: “Je ziet bij Pauw en Witteman en bij sportuitzendingen dat mensen er behoefte aan hebben om meteen te reageren en daar met elkaar over te spreken. Live tv wordt belangrijker.” Lamb constateert ook een enorme explosie van UStream, waarbij gebruikers zelf video maken. “Dit is livestream televisie, die jongens van GeenStijl en Powned doen dat ook al erg aardig. Ze lopen gewoon met een camera de stad in en zenden dat live uit. Het is een soort slow tv, mensen vinden dat heerlijk.”

Wat betekenen al deze ontwikkelingen voor de reclames? En hoe ziet de toekomst van de omroepen eruit? Is er in de toekomst nog wel geld te verdienen aan televisie maken? Van Lun is hier duidelijk over: “De omroepen verdwijnen, in elk geval in deze vorm. Als deze bedrijven het niet voor elkaar krijgen om te transformeren naar iets dat in de nieuwe mediawereld past, zullen ze verdwijnen, over een paar jaar al.” 

Wat betreft de betaling is Van Lun ook helder: “We betalen in de toekomst voor de hele Home Entertainment Coaching gewoon per minuut. Net als water, wordt het een vanzelfsprekende maandelijkse vaste last. Misschien dat er een onderscheid is tussen ‘gewone’ en ‘exclusieve’ beelden, net als koud en warm water. Deze ontwikkelingen zijn slecht voor de bestaande reclamewereld. Reclameblokken zullen verdwijnen. Bedrijven moeten echte content gaan leveren. Mensen moeten er graag naar willen kijken.” Daar haakt Lamb op in: “Ook de reclames moeten vraaggestuurd worden. De advertenties moeten dus op de persoon gericht worden.” Lamb doelt erop dat een man geen reclame wil zien over maandverband en een bejaarde vrouw niet over luiers. Bovendien moet reclame leuk zijn om naar te kijken. “Alleen hele grote partijen krijgen het voor elkaar om in zo’n hele complexe situatie nog geld te kunnen verdienen.”

Multitasken

Natuurlijk is televisie via internet makkelijk te combineren met andere functies. Lamb: “Mensen willen alles tegelijk. Dat zie je nu al met de e-readers. Op de eerste generatie e-readers kun je leuk een boek lezen, maar verder kun je er niet zoveel aan koppelen. Mensen willen tussendoor wikipedia raadplegen of andere dingen opzoeken, ze willen alles aan elkaar kunnen knopen. Dat kan in de toekomst.” Als je via Nu.nl hoort dat het kabinet Balkenende IV ook de eindstreep niet haalt, zoek je even op waarover die eerste drie kabinetten ook alweer gestruikeld waren. Ook mail je interessante programma’s meteen door naar vrienden en zie je met de routeplanner direct waar de vergadering vanavond gehouden wordt. Van Lun verwacht dat de generatie die opgroeit met de voorspelde toepassingen slim en intelligent zal zijn. “Als een kind over twintig jaar vraagt waarom een spin acht poten heeft, kan de tv meteen antwoord geven met beeld en geluid.”

Het internet is nu al niet beperkt tot de huiskamer en kantoor. De opmars van de iPhone is een feit en er komen steeds meer draagbare apparaten met internet. Deze draagbaarheid maakt dat er nog meer functies te koppelen zijn. Van Lun: “Als we in het buitenland lopen wordt alles wat we horen direct vertaald en als we een vreemde sprinkhaan zien, wordt direct verteld of deze gevaarlijk is of eetbaar.” Thuis, op straat, in de bus en op kantoor, overal is internet. Maar hoe gaat dit er dan uitzien? Lamb: “Internet wordt natuurlijk de spil van onze communicatie. Vooral kleine devices zullen daarvoor worden gebruikt, zoals een telefoon of een WiFi Pad of een WiMAX in de toekomst, waarmee je altijd en overal toegang hebt tot internet. Misschien heeft iedereen in de toekomst wel een iPod of iPen. Dat is dan het centrum van jouw multimediabeleving.” Van Lun spreekt over een programma in je bril of in je oor.

Thuis blijft de televisie niet beperkt tot een scherm. Erwin van Lun: “TV wordt steeds echter. Die trend gaat doorzetten. We zien al de ontwikkeling naar HD kwaliteit en driedimensionale beelden, maar ook dat is niet het eindstadium.” Volgens Van Lun nadert het einde van het tv-scherm. “We zullen zien dat ramen en muren mee gaan doen. Uiteindelijk weten we niet meer of het op tv was, of dat we er echt bij waren.”

Het klinkt erg futuristisch, maar de trendwatchers zijn ervan overtuigd dat het niet lang zal duren tot de traditionele tv zoals we die nu kennen, in het museum is beland. Van Lun: “Ik verwacht op korte termijn, dit jaar of volgend jaar, een grote doorbraak. Ik denk aan een verandering waardoor het een stuk simpeler wordt om films op te zoeken en af te spelen. Dan krijgen we meerdere trailers achter elkaar en kiezen we welke film we willen zien. Ik begrijp niet waarom dat niet al bestaat. Die ontwikkeling zal binnen niet al te lange tijd leiden tot de ondergang van de huidige omroepen.”