VN veroordeelt Frankrijk opnieuw om gebrekkige leeftijdsbepalingen

Frankrijk maakt zich schuldig aan “ernstige en systematische schendingen” van de rechten van alleenreizende buitenlandse minderjarigen. Dit bepaalde de VN in oktober 2025. De beloofde verbeteringen lijken voorlopig nog niet in zicht. Begin dit jaar veroordeelde het VN-comité Frankrijk opnieuw om gebrekkige leeftijdsbeoordelingen van niet-begeleide minderjarigen. 

Vele migrant kinderen raken dakloos, krijgen geen basiszorg en leven in vernederende omstandigheden die in strijd zijn met de menselijke waardigheid. Dat was de conclusie van het rapport van het VN-Kinderrechtencomité in 2025. Het onderzoek werd gedaan door achttien onafhankelijke deskundigen en was naar aanleiding van klachten van minderjarigen zelf. Uit hun dossiers blijkt dat het niet ging om incidentele fouten, maar om een structureel patroon in het Franse systeem.

Met name in Parijs wordt een breed scala aan kinderrechten geschonden. Hieronder vallen onder andere het recht op gezondheidszorg en onderwijs, het verbod op detentie om migratiegerelateerde redenen en het verbod op onmenselijke of vernederende behandeling.

Officieel biedt Frankrijk bescherming aan alleenreizende minderjarigen, maar dan moeten zij wel kunnen aantonen dát ze minderjarig zijn. Als een kind geen documenten heeft, zou het tijdelijk opgevangen moeten worden en basiszorg moeten krijgen tijdens de beoordeling van de leeftijd. In de praktijk gebeurt dit lang niet altijd. Door de lange wachttijden en het gebrek aan opvang belanden de kinderen op straat. Vervolgens worden ze aan hun lot overgelaten en moeten ze overleven in parken of geïmproviseerde kampen, vaak zonder voldoende eten of drinkwater. In het ergste geval worden de kinderen geronseld door criminele organisaties.

Het VN-comité wijst erop dat de procedures voor leeftijdsbepaling vaak gebaseerd zijn op het uiterlijk van de jongeren of op onbetrouwbare medische onderzoeken. Deze onderzoeken worden bovendien uitgevoerd zonder de betrokkenheid van een vertrouwde volwassene, wettelijke voogd of advocaat. Door de gebrekkige beoordeling kan vaak niet worden vastgesteld wat de leeftijd is. 

De VN stelt: “Het kind moet beschermd worden totdat het tegendeel bewezen is”. In Frankrijk is het tegendeel is vaak waar: kinderen worden onterecht als volwassenen beschouwd en lopen daardoor alle bescherming mis. Bovendien zou de gebrekkige leeftijdsbepalingsprocedure een doorgeefluik zijn voor fraude door zogeheten faux mineurs étrangers, oftewel: nep-minderjarige migranten.

Fraude
In 2020 startte de Franse overheid een anti-fraudedatabank (AEM), die inmiddels in bijna elk departement is ingevoerd. Minderjarigen die zich aanmelden voor asielopvang worden in deze databank opgenomen om ervoor te zorgen dat ze zich niet twee keer kunnen aanmelden en om fraude door meerderjarigen op te sporen. Het Franse onderzoeksplatform Mediapart stelde al in 2019 en 2020, toen de database werd geïntroduceerd, dat de kwestie van fraude door nepminderjarigen vaak een rol speelt in de discussie over de opvang, terwijl deze fraude volgens onderzoek van Mediapart geen wijdverbreid fenomeen is.

Er bestaan geen officiële cijfers over de fraude. De anti-fraudedatabank registreert alleen jongeren die zich aanmelden en is er vooral op gericht om meervoudige aanvragen te detecteren.

Ook over de algemene aantallen minderjarige migranten die Frankrijk binnenkomen zegt de overheid geen gegevens te hebben, waardoor de exacte hoeveelheid minderjarige migranten vooralsnog een blinde vlek blijft. Daarentegen is het systeem om onbegeleide minderjarige migranten op te vangen hevig overbelast. In een reactie aan het kinderrechtencomité van de VN verklaarde de Franse regering dat Frankrijk sinds het onderzoek “haar inspanningen heeft voortgezet om de Taquet-wet van 2022 inzake kinderbescherming te implementeren”. 

Parijs
Deze Taquet-wet houdt onder andere in dat minderjarigen verdeeld moeten worden over departementen in heel Frankrijk, zodat regio’s zoals Parijs worden ontlast. Daarnaast is registratie in de AEM-databank verplicht, mogen kinderen niet meer in hotels worden opgevangen, moeten ze beter beschermd worden tegen geweld en mogen ze niet meer abrupt het land uit worden gezet wanneer ze achttien worden. 

Het VN-comité veroordeelde Frankrijk in januari en februari 2026 opnieuw. Dit had beide keren weer betrekking op de gebrekkige leeftijdsbeoordelingen. De nieuwe veroordelingen waren het gevolg van meldingen van vijf jongeren van wie de minderjarigheid werd betwist. Eén van hen werd zelfs opnieuw als meerderjarig beoordeeld, terwijl een ander Frans departement hem al als minderjarig had aangemerkt. Alle vijf de kinderen kwamen op straat terecht, zonder mogelijkheid tot juridische bijstand of hoger beroep.

Na het verschijnen van het rapport van het VN-comité werden geen nieuwe structurele maatregelen ingevoerd in Frankrijk. Voorlopig blijft het het systeem voor de opvang van niet-begeleide minderjarigen dus in strijd met de internationale verplichtingen die Frankrijk heeft aan de VN.