Leidt de war on drugs tot een nieuwe koude oorlog?

De bouw van vijf verschillende bases in Columbia door de Verenigde Staten maakt de omringende socialistische landen nerveus. Spanningen lopen hoog op en Brazilië versterkt haar positie als bemiddelaar op het Zuid-Amerikaanse continent. Ondertussen neemt de kans op een kleine koude oorlog toe op het warme continent.  

Vorige maand kwamen de Verenigde Staten (VS) met Colombia overeen om vijf nieuwe militaire bases in het Zuid-Amerikaanse land te installeren. De VS wil de war on drugs kracht bijzetten. Omringende landen als Venezuela en Brazilië houden de VS scherp in de gaten. De sterke militaire aanwezigheid van de VS veroorzaakt regionale spanningen in Brazilië. President Lula da Silva zet zich in om de economische groei van Brazilië om te zetten in politieke invloed. Dit doet hij door banden aan te halen met China, India en Rusland. Da Silva wil zijn land laten groeien. Op eigen continent wordt Brazilië al als grootmacht beschouwd. Zijn anti-Amerikaanse houding kan worden gezien als sympathie ten opzichte van de buurlanden in plaats van oprecht verzet. 

Colombia kampt nog altijd met een hevige interne strijd tussen regering en rebellen. Na jaren lijkt de regering aan de winnende hand. De omringende socialistische regimes zijn bang dat Colombia niet langer in handen is van Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia–Ejército del Pueblo (FARC: Revolutionaire Strijdkrachten van Colombia). Na veertig jaar van Amerikaanse steun beschikt het land over één van de grootste, meest ervaren en geavanceerde krijgsmachten van Zuid-Amerika. Ecuador weet maar al te goed dat FARC-leden zich binnen haar grenzen ophouden. In het verleden heeft buurland Venezuela steun gegeven aan de guerrillabeweging. Zodoende zitten beide landen niet te wachten op een sterke militaire aanwezigheid van de VS aan de overzijden van hun grenzen. 

Als reactie op de VS zoekt Venezuela toenadering met Libië, Iran, Noord-Korea en Syrië. Deze landen staan bekend om hun anti-Amerikaanse houding. Voor een extra sterke positie gaat het land handelscontacten aan met China, Cuba en Rusland. Vorig jaar heeft Venezuela van Rusland helikopters en straaljagers gekocht ter waarde van drie miljard dollar. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton waarschuwde Venezuela dat deze aankopen niet in de verkeerde handen moesten vallen. Hiermee doelde zij waarschijnlijk op de FARC. De minister van Buitenlandse Zaken van Venezuela reageerde fel op de kritiek met het argument dat juíst de VS zijn militaire aanwezigheid in Zuid-Amerika versterkt. De kans op een kleine koude oorlog in Latijns-Amerika is sterk vergroot. De inzet is niet meer alleen een opgeblazen poging om de drugsexport naar de VS een halt toe te roepen.

De linksgeoriënteerde en anti-Amerikaanse landen van Zuid-Amerika zijn het steeds minder eens met elkaar. Tegelijkertijd worden ze ook mondiger. Cuba en Venezuela voorop.  Panama en Peru trachten de banden met de noordelijke supermacht aan te halen. Argentinië en Uruguay stellen zich ondergeschikt op aan de VS vanwege economische motieven. Brazilië probeert een sleutelrol te spelen door wapens van Frankrijk te kopen en speelt voor intermediair. De vraag is of dat land tegelijkertijd China, Rusland, de Verenigde Staten en haar buurlanden tevreden kan stellen zonder haar eigen economische groei te belemmeren.