Iedereen houdt van injera

De Rotterdamse ongedocumenteerden kennen het allemaal, of ze nou Eritrees zijn of niet. Injera. Gekke pannekoeken die je sopt in runderstoof of hete sauzen, met je rechterhand tot die onder zit en je maag vol. Maar vandaag kookt de 20-jarige Helen iets anders.

“Dit ga je zo lekker vinden, dat je me hierna iedere dag vraagt om voor je te koken”. Ze zegt het hoopvol, maar zeker niet in deze woorden, want haar kennis van de Europese talen is nog minimaal. Ze stottert, wijst, vraagt, beeldt uit. Dat gaat aardig, zo goed zelfs dat ze nu veel puzzelstukjes van haar geschiedenis heeft kunnen delen.

Tijdens de heerlijke maaltijd van aubergine-tomaat-ui legt Helen uit dat ze in Italië aankwam, samen met haar tante, op een bootje. Dat ze naar Zwitserland reisden, naar een kamp in een Franstalig gebied waar ze naar school ging. Ze mocht er ook werken, op een filmpje laat ze zien hoe ze grote manden was opvouwt. Dat vond ze fijn, legt ze uit, want ze dacht niet veel na en leerde gaandeweg wat Frans. Met een theatraal verdrietige blik: “In Nederland, geen papieren? Geen werk.”

Na vier maanden kregen ze ‘negatief’ en werden ze teruggebracht naar Italië. Daar sliepen ze vijf dagen op straat. Ze kijkt naar haar tante die zich zit om te kleden op bed. De kamer telt, behalve twee bedden, nog een tafel, een keukentje en een ouderwetse stoel. Naast de stoel staan op een kleedje hapjes uitgestald en alle benodigdheden voor een traditioneel koffieritueel. Er wordt wat gepraat in Tigrigna, dan kijkt Helen op. “Italië, brrr” ze bibbert en wijst naar buiten, “Like this”.

Helen kookt graag en is extreem vereerd met mijn bezoek. Ze is een half jaar in Nederland, maar kent maar weinig Nederlanders. Omdat haar vingerafdruk in Italië is gestempeld kan ze hier pas na zestien maanden beginnen aan een procedure, zo werd haar verteld. Het Rotterdams Ongedocumenteerden Steunpunt zorgde voor dit kamertje en Nederlandse les.

Maar dat Nederlands leren gaat dus nog niet zo hard. Helen: “soms no focus in school”. In Zwitserland leerde ze wat Frans, maar dat bleek voor niks te zijn geweest. Wat als ze hier ook weggestuurd wordt?

’s Avonds lopen we naar de metro. “You, après, eat here?”, we fantaseren over een Eritrees restaurant in Rotterdam. “Jaaa!”, roept ze “Everybody loves injera!”

Hoe overleeft een jongere zonder papieren in Nederland? Wat blijft er over als je officieel niet bestaat? Als je niet legaal mag werken, huren, studeren – wat doe je dan? Duizenden minderjarigen kwamen de afgelopen jaren naar Nederland, een deel van hen verdween uit beeld van de staat. Katja van Nimwegen zoekt deze ongedocumenteerde jongeren en schrijft het verhaal van de officieuze wereld waarin zij leven. Je kan haar helpen: door ProjectNoID te liken, volgen, delen, tips te geven en vragen te stellen die jij beantwoord wilt zien. Tips en publicaties kunnen anoniem en alle manieren van betrokkenheid worden gewaardeerd.

Om het project een boost te geven is budget nodig. Dit artikel is tot stand gekomen met steun van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten en de Lira Startsubsidie voor jonge journalisten (www.fondsbjp.nl). Daarbovenop zou Katja graag samenwerken met fotografen, grafisch vormgevers, kunstenaars en filmmakers om het verhaal te vertellen. Via de knop rechtsboven op deze pagina kunt u Project No ID financieel ondersteunen.

De naam Helen is verzonnen, het verhaal is echt.