Rechten 9 AMV's op Griekse politiebureaus geschonden

Negen minderjarige immigranten werden in 2016 weken lang vast gehouden op verschillende Griekse politiebureaus. Hierbij werden hun rechten meerdere keren geschonden. Na een proces van drie jaar deed het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) in februari 2019 een uitspraak over de zaak.

De vluchtelingen uit Syrië, Irak en Marokko kwamen zonder volwassen begeleider naar Europa, hopend via Griekenland verder te kunnen reizen naar andere bestemmingen. Onder het mom van “preventieve hechtenis” werden de jongeren vastgehouden in cellen op verschillende politiebureaus in Griekenland voor periodes tussen de 21 en 33 dagen. Tijdens deze weken klaagden de alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV’s) over de beroerde omstandigheden in hun cellen. Zo was er volgens hun verklaringen geen goede verwarming en ventilatie in de cellen, mochten zij niet naar buiten en sliepen ze onder vieze lakens op de grond.

Na deze periode in de politiecellen werden de kinderen overgeplaatst naar een andere opvanglocatie. “De kinderen werden verplaatst naar het Diavata opvangcentrum omdat daar een ‘safe zone’ voor AMV’s aanwezig is, hier verbleven de minderjarigen enkele weken.” Vertelt een woordvoerder van het EHRM. In deze opvanglocatie waren de omstandigheden gelukkig een stuk beter.

Procedure

Het EHRM ontving uiteindelijk op 13 april 2016 het bezwaar dat de kinderen aantekenden tegen de omstandigheden van hun opvang in de politiebureaus. Na een jarenlange procedure kwamen ze tot een oordeel: bij veel van de ingediende klachten kregen de AMV’s gelijk. Zo verklaarde de rechtbank dat de cellen waarin de kinderen werden opgevangen niet geschikt zijn voor langdurig verblijf. De kinderen konden bijvoorbeeld niet naar buiten en er was geen radio, televisie of andere manier van communicatie met de buitenwereld aanwezig.

Het Europees comité voor de preventie van Foltering en Onmenselijke of Vernederende Behandeling of Bestraffing van de Raad van Europa gaf aan dat het vasthouden van minderjarigen om ze te ‘beschermen’ op deze manier onaanvaardbaar is. De kinderen kregen namelijk geen mentale of sociale hulp aangeboden, waardoor de isolatie van de buitenwereld mogelijk negatieve effecten zou kunnen hebben op de mentale gezondheid van de kinderen.

De faciliteiten in het Diavata opvangcentrum voldeden daarentegen wel aan de eisen. Hier konden de minderjarigen naar binnen en naar buiten wanneer ze wilden. Ook de andere basisbenodigdheden voor kinderen waren aanwezig in de safe zone.

Slechte behandeling

Twee van de AMV’s klaagden dat ze tijdens het verblijf in de politiecellen slecht behandeld werden door agenten. Dit moest goed onderzocht worden, aangezien de kinderen geen bewijs konden leveren bij hun beschuldigingen. Een van de twee beweerde zijn arm te hebben gebroken nadat een agent hem omduwde, maar hiervan was niks bekend bij het ziekenhuis. Ook de neuroloog en cardioloog vonden geen afwijkingen bij de jongen. De ander gaf aan een klap op zijn hoofd te hebben gehad, maar ook bij hem vonden de dokters geen verwondingen of afwijkingen die behandeld moesten worden. Om deze reden verklaarde de rechtbank deze aanklacht ongegrond.

Wel is er volgens het EHRM een grote fout gemaakt door de Griekse autoriteiten. Zowel de overplaatsing naar het Diavata centrum als de verwerking van hun aanklacht is onjuist aangepakt door de verantwoordelijke officier van justitie. Toen de AMV’s in de politiecellen werden gezet, is er niet duidelijk aangegeven wat de einddatum zou zijn van deze opvangsituatie. Om die reden duurde het meerdere dagen voor de officier van justitie doorhad dat de kinderen toch wel erg lang werden vastgehouden in een politiebureau. Na het indienen van een klacht hierover was het niet de officier van justitie, maar de Griekse NGO ARSIS die de overplaatsing naar Diavata verzorgde.

_{Opvangcentrum Diavata}

De andere klachten die de kinderen indienden over de leefomstandigheden in de politiecellen werden door de officier van justitie, die hun wettelijke voogd was, niet serieus genomen. Na korte gesprekken met drie volwassenen die op dezelfde locaties vastzaten werd er geen aandacht meer aan besteed. Volgens de rechtbank is dit alles samen een overtreding van de wet.

Ook is het recht op vrijheid van de AMV’s geschonden door de langdurige opsluiting in politiebureaus. De AMV’s zijn door de autoriteiten automatisch vastgehouden onder het mom van ‘preventieve hechtenis’, maar de regelgeving die dit voorschrijft was niet bedoeld voor minderjarigen. Het feit dat de kinderen werden vastgehouden in politiecellen maakt het nog erger, aangezien deze niet geschikt zijn voor langdurig verblijf.

Daarbovenop komt nog een misstap van de Griekse overheid. Volgens het Verenigde Naties verdrag inzake rechten van het kind uit 1989 heeft de overheid namelijk de verantwoordelijkheid om zicht te houden op belangen van het kind bij het maken van belangrijke beslissingen. De rechtbank concludeert dat de Griekse overheid had moeten voorkomen dat de AMV’s werden opgevangen in politiecellen in slechte leefomstandigheden.

Tijdens deze langdurige opsluiting hebben de kinderen geen kans gehad om met een advocaat te praten over eventuele overplaatsing. De overplaatsing naar een geschikte opvanglocatie heeft nu veel te lang geduurd waardoor het recht op snelle beslissing is geschonden.

De kinderen vlogen na de beslissing uit over Europa. Drie van hen gingen naar Duitsland, een naar België en een naar Finland, vertelde een woordvoerder van het EHRM. Van de rest van de kinderen is de locatie niet bekend. Als vergoeding voor niet-geldelijke schade hebben de kinderen elk €4.000 gekregen. Daarbovenop kregen ze nog €1.500 om te delen, als vergoeding voor de gemaakte kosten. Maar maakt dit de fouten van het Griekse opvang systeem goed?