Onduidelijkheid in de media over asielprocedure voor kinderen

De asielprocedure in de EU blijkt een onduidelijk onderwerp te zijn. De Volkskrant publiceerde een artikel over zogenoemde asielkinderen, waarop direct een reactie kwam van de kinderrechtenorganisatie Defence for Children. Zij zijn het inhoudelijk niet met elkaar eens. Wie kan de lezer nu geloven?

In de Volkskrant verscheen het artikel “Meer asielkinderen verdwijnen uit de opvang om uitzetting te voorkomen”. Hoewel de kop doet vermoeden dat het over asielkinderen gaat, blijkt verder in het artikel dat eigenlijk asielgezinnen bedoeld worden. Het verschil hiertussen is erg belangrijk, gezien de wetgeving rondom alleenstaande minderjarige vreemdelingen afwijkt van kinderen die onderdeel zijn van een gezin dat asiel aanvraagt. Opvallend is dat er in het Volkskrant-artikel geen duidelijk verschil tussen wordt gemaakt.

Dit is niet het enige merkwaardige aan het stuk. Volgens Defence for Children, die overigens ook aan het woord komt in het stuk van de Volkskrant, kloppen hun aannames van geen kant. Zij publiceerden vanmorgen op hun eigen site direct een antwoord op het Volkskrant-artikel.

Gezinnen met kinderen steken de Nederlands-Belgische grens over bij Bladel, luiers en broekjes in kledingmaat 74 blijven als stille getuige achter in het bos.

Volgens Defence for Children worden alle asielzoekerskinderen door de Volkskrant onterecht over een kam geschoren; niet iedere asielzoeker die wordt afgewezen in Nederland moet namelijk terug naar het land van herkomst. Dit is te kort door de bocht, voor asielzoekers die via een ander Europees land in Nederland terecht zijn gekomen is er een aparte regeling. Volgens het Dublin verdrag kunnen zij terecht in het land waar zij Europa zijn binnengekomen. De procedure die dit bepaalt is erg snel en een voortdurende onzekerheid waar de Volkskrant het over heeft is dan ook niet van toepassing op deze groep, aldus Defence for Children.

Deze procedure geeft alsnog onzekerheid voor de gezinnen in kwestie, aldus Irene de Zwaan, auteur van het Volkskrant-artikel. “Bij afwijzing op basis van de Dublin-claim is het mogelijk om na 18 maanden opnieuw asiel aan te vragen in Nederland. Op dat moment vervalt namelijk de Dublin-claim, die bepaalt dat asielzoekers hun procedure moeten afwachten in het land waar als eerste asiel is aangevraagd.”, legt De Zwaan uit. “Veel van hen duiken gedurende deze tijd daarom illegaal onder.”

Zij voegt daaraan toe dat 18 maanden niet zo lang is als de 5 jaar die sommige asielzoekers nu moeten wachten. Toch vindt ze dat deze asielzoekerskinderen om deze reden toch meegerekend moeten worden in de cijfers, anders zou er een vertekend beeld worden geschetst. Hierin verschilt zij duidelijk van mening met Defence for Children: “Asielzoekers die zijn afgewezen op grond van de Dublin Verordening worden niet bedreigd met uitzetting naar een land van herkomst. Het jarenlange verblijf waarover het in het Volkskrant-artikel gaat, is over het algemeen ook niet van toepassing op deze groep. Zij worden in de snelle asielprocedure onmiddellijk afgewezen zonder dat er inhoudelijk naar hun asielrelaas gekeken wordt. Voortdurende onzekerheid, opgebouwde stress en frequente verhuizingen zijn op deze groep nu juist niet of nauwelijks van toepassing.”

Wat feitelijk onjuist is aan het artikel van De Zwaan, is dat zij geen onderscheid lijkt te maken tussen gezinnen en alleenstaande minderjarigen. Naar aanleiding van een uitspraak van het Europees Hof voor de rechten van de mens is het Dublin akkoord is in 2013 aangepast, waardoor kinderen die zonder ouders asiel aanvragen niet teruggestuurd worden naar het land waar zij Europa binnenkwamen, maar mogen blijven in het land waar ze op dat moment zijn. Het desbetreffende land is verantwoordelijk voor de minderjarige, en verplicht op zoek te gaan naar familieleden. De regel uit het Dublin verdrag die door De Zwaan genoemd wordt gaat dus niet op voor alleenstaande asielzoekende kinderen, maar voor gezinnen.

Het verhaal achter de kop in de Volkskrant dat “Meer asielkinderen verdwijnen uit de opvang om uitzetting te voorkomen”, ligt volgens Defence for Children dus meer genuanceerd. Kinderen die samen met hun ouders asiel aanvragen maken niet zelf de keuze om onder te duiken, hun ouders doen dit. Bovendien is er een verschil tussen alleenstaande minderjarigen en minderjarigen in een gezin. Het COA bevestigt dat de cijfers die in De Volkskrant genoemd worden specifiek de cijfers zijn uit 2018 over de gezinslocaties en dus niet die van de beschermde opvang voor alleenstaande minderjarige asielzoekers.