Recessie raakt Westerse jongeren niet persoonlijk

De kredietcrisis raast voort, een storm van massa-ontslagen en miljardenleningen houdt de wereld in haar greep. Hoezeer raakt dit economische zware weer jongeren in het buitenland? Vrezen zij de toekomst? Is hun land in paniek? Of valt het allemaal wel mee? Wij vragen acht studenten en starters naar hun visie op de situatie in hun land.

Sean Schoenherr, 20 jaar, woont in de Amerikaanse staat Michigan en studeert er film- en kunstgeschiedenis. Hij kent veel medestudenten die in moeilijkheden zijn geraakt. "Het lijkt alsof de enigen die zich geen zorgen hoeven te maken over geldproblemen, rijke ouders hebben die alles betalen." Zelf zegt hij het geluk te hebben verzekerd te zijn van een baan en een studiebeurs, maar voor velen in zijn omgeving gaat dat niet op.

Over de grens in Canada lijkt de situatie minder ernstig. Amanda Stock, 19 jaar, studeert in Toronto en zegt nog weinig van de crisis te merken. "Lonen lijken niet bijzonder aangetast te zijn door de huidige staat van de economie hier in Ontario”, aldus Amanda. Zij zegt niemand te kennen die werkelijk met financiële problemen worstelt en zegt dat ze haar uitgaven nauwelijks heeft aangepast.

Tatyana Levada uit Sint Petersburg, Rusland en James Rodgers uit Hull, Groot-Brittannië merken wel verandering. "Het niveau van lonen daalt meer en meer", merkt Tatyana op. Zij geeft zelf ook minder geld uit dan voorheen. De resessie raakt James in Engeland ook direct in zijn portemonee. Hij bezuinigt vooralsnog vooral op luxe goederen: "Waar ik voorheen elke week veel DVDs en computerspelletjes kocht, geef ik nu iets minder uit." Dit herkent Sean uit Amerika. "Tegenwoordig heb ik veel minder geld om uit te geven aan leuke dingen, als muziek en films", zegt hij.

De grootse veranderingen blijken echter dichter bij huis te worden ervaren. Roel Vaneerdeweg, 24 jaar, woont in de buurt van Antwerpen en ziet in die stad dat winkels in de problemen raken. "Op dit ogenblik heeft de economische crisis in mijn ogen vooral tot gevolg dat de prijzen dalen", vertelt hij. Hilde Heyvaert, 28 jaar, komt ook uit de buurt van de Belgische havenstad en bevestigt Roel’s ervaring. "Er worden steeds meer speciale aanbiedingen gedaan om mensen toch maar aan te zetten tot aankopen. Anderzijds zijn er ook best wat agressievere verkooptechnieken van bedrijven. Ik heb nog nooit zoveel e-mails gekregen van bedrijven waar ik al eens iets gekocht heb, tot zelfs mijn bank aantoe."

Arbeidsmarkt

Alle geïnterviewde jongeren weten dat de werkeloosheid in de Westerse landen toeneemt. Vooral de grote ondernemingen lijken door de crisis te worden geraakt. Hoewel Amanda in Toronto persoonlijk weinig merkt van deze ontwikkeling, vertelt ze dat buiten haar stad de situatie verslechterd. "In de buitenwijken en in naburige steden worden veel fabrieksarbeiders ontslagen, met name in de auto-industrie."

Laaggeschoolde arbeiders lijken ook in Rusland lijken vooral de slachtoffers te worden van de economische teruggang. "Veel mensen worden ontslagen en bedrijven nemen geen nieuw personeel aan",  stelt Tatyana vast.

In België worden meerdere sectoren getroffen, zegt Roel. Hij noemt een rijtje bedrijven dat al maatregelen heeft moeten nemen; "Nystar, Bekaert, Citibank, Philips en in mindere mate ook BASF en andere grote chemie concerns" zijn volgens hem door de recessie gedwongen om mensen te ontslaan. Hilde stelt hetzelfde vast. "Sectoren die het zwaarst getroffen zijn door de crisis, zoals de auto-industrie en het bankwezen, hebben al massaal mensen ontslagen", erkent zij. In Engeland zal de storm nog aantrekken. Daar maken ze zich volgens James zelfs op voor een gigantische stijging van de werkeloosheid in het nieuwe jaar.

Johan Wahlstrôm, 21 jaar, uit Stockholm, Zweden en ook Sean uit Michigan merken in hun persoonlijke leven dat het lastiger is geworden een baan te vinden. "De competitie voor banen is zeker toegenomen," vertelt Johan, terwijl Sean klaagt dat, "het lijkt alsof alleen met een beetje vriendjespolitiek je tegenwoordig nog aangenomen kan worden."

Huizenmarkt

In veel landen was het al voor de kredietcrisis moeilijk voor starters op de woningmarkt. Johan laat weten dat het in Zweden niet moeilijker dan voorheen is om een woning te vinden. "Maar aangezien dat 'vrijwel onmogelijk' betekent is het lastig een verschil waar te nemen", meent hij. In Toronto is er daarentegen volgens Amanda weinig veranderd. "Het is voor jongeren nog steeds moeilijk redelijk geprijsde appartementen te vinden."

In het dichtbevolkte deel van West-Europa wordt daar anders over gedacht. De huizenmarkt lijdt wel degelijk onder de crisis, klinkt het uit België. "Huizen staan iets langer te koop", zegt Roel. Desondanks neemt hij een lichte daling in de prijzen waar. "Je hoort wel dat huizen in mindere wijken niet meer verkocht of verhuurd geraken", vertelt Hilde, terwijl de huren in België sterk zijn gestegen. "Een vriend van me huurde vijf jaar geleden een kamer in Leuven. Omgerekend van de Belgische Franc betaalde hij toen 250 euro per maand. Diezelfde kamer wordt nu verhuurd voor 395 euro per maand."

James is zelf wat optimistischer gestemd over zijn toekomstige kansen op de Engelse woningmarkt. "Door de financiële problemen en verwachte deflatie zullen de prijzen juist verlagen," meent hij. Silvia Mihaylova woont in Sofia, de hoofdstad van Bulgarije, zij stelt hetzelfde vast als James. "Het was vroeger moeilijk voor jongeren om een huis of appartement te kopen, maar nu dalen de prijzen."

De toekomst

De jongeren zijn negatief gestemd over de toekomst, maar niet noodzakelijk over die van henzelf. James geeft minder geld uit, maar heeft vertrouwen in de Britse overheid. "Ik verwacht dat de problemen zijn opgelost of tenminste herstellende zijn tegen de tijd dat ik een woning of werk ga zoeken." Tatyana en Silvia lijken zich helemaal geen zorgen te maken en ook Amanda voorziet nauwelijks problemen. "Zolang de overheid niet besluit te snijden in de financiering van wetenschappelijk onderzoek moet ik van de zomer een redelijk betaalde baan kunnen vinden aan de universiteit." Zij beschouwt de situatie enigszins sceptisch. "Zo gauw de media het woord 'recessie' beginnen te gebruiken zijn mensen minder gewillig geld uit te geven, met name aan zaken die ze onnodig achten."

Dit beamen Hilde en Roel. "Ik let veel meer op mijn budget dan anders", zegt Hilde. "Qua besparing let ik er vooral op geen geld uit te geven waar het niet nodig is." Roel bespaart niet bewust, maar zou wel goed opletten bij het maken van een grote aankoop zoals de aanschaf van een huis of een auto. "Het is duidelijk dat de prijzen hierop sterk onder druk staan en het risico is groot dat de marktwaarde van deze producten de komende maanden nog zal dalen." Desalniettemin verwachten ze niet dat de crisis henzelf bijzonder zal raken.

De enige die daar wel op rekent is de Amerikaan Sean. "Het is sowieso al moeilijk om in de filmindustrie een baan te vinden en de huidige economische situatie maakt het des te zorgelijker. Ik weet dat ik niet in Michigan zal kunnen blijven, omdat de arbeidsmarkt hier verschrikkelijk is." Velen trekken naar naburige staten om werk te vinden, maar ook daar hebben werknemers het zwaar. "Het is allemaal gewoon erg zorgelijk."